Sardunya Nedir ?

1.2.2017 20:04:53 BilgeDede
Sardunya Nedir ?" title=  

Bu yazımızda sardunya çiçeğinden ve özelliklerinden bahsedeceğiz. Sardunya, çoğu kaynakta ve ifadede, süs bitkisi ya da süs çiçeği olarak tanımlanmaktadır. Zaten evlerde, balkonlarda ya da büyük alış veriş merkezlerinin bahçelerinde görmeye alışık olunan bir süs bitkisi özelliğinde olması, bu açıklamayı da haklı kılmaktadır. Ancak botanik bilimi adına incelendiğinde ise, sardunyadan “Scented Leaved” adı ile bahsedilmektedir. Yine bu bilim çerçevesinde yapılan araştırmalara göre, sardunyanın turnagagasıgiller familyasına ait olan bir bitki türü olduğu açık bir şekilde ortaya konabilmektedir.

 

Sardunya (Pelargonium), yaprakları biraz tüylü, uygun hava sıcaklıklarında bütün yıl çiçek açabilen ve budanmazsa boyu bir metreyi geçebilen bir süs bitkisidir. Sardunyaların çoğu, çiçekleri için yetiştirilmektedir. Ceylangözlü, klasik, ıtır, bodur ve sakız sardunyaların hepsi Turnagagasıgiller (Geraniaceae) familyasının Sardunya (Pelargonium) cinsine ait değişik türleridir. Birçok türün anavatanı Güney Afrika’dır, fakat saha sonradan getirildikleri Akdeniz ülkelerinde uyum sağlamışlardır. Akdeniz ülkelerinin kıyı kesimlerinde sembolik bir süs bitkisi olmuşlardır.



Yapılan araştırmalara göre bütün türler, kışın kuzey yönünden direk olarak rüzgar almazlarsa -5 derece soğuğa kadar dayanabilmektedirler. Evlerin güneye bakan cephelerinde kış süresince çiçek açmaya devam edebilirler. Ceylangözü ve ıtır sardunyaları ise özellikleri bakımından sadece ilkbaharda çiçeklenirler ve bulundukları yerlerde kışı rahatlıkla atlatırlar. Kısacası; sardunyalar iklim şartları elverdiği sürece tüm yıl çiçek açabilirler. Özellikle bodur sardunyalar çok fazla çiçeklenir. Öyle ki, bazen çiçeklerinden yaprakları görünmez hale gelir. Boyları ise diğer türlere göre daha kısa, yaklaşık 40 cm kadar olur. Klasik sardunyaların boyu 2 metreye kadar ulaşabilir.

 

Özellikle klasik sardunyalar, düzenli olarak bakım yapıldığında yabana atılmayacak kadar değerli bir bitki haline gelir. Güneş şartlarının elverişli olması, ısı ve esintiye göre yıl boyunca çiçeklenirler. Diğer bir özellikleri de, boylarının istenilen seviyede tutulabilmesidir. Klasik sardunyaların dalları çok güçlü olsa da, boyları yarım metreyi geçtiği için dik durmaları zordur. Saksıya bir destek saplanarak dalları desteklenmelidir.

 

Yapısı ve Özellikleri

Yapı itibari ile, sardunya oldukça dayanıklı bir bitki türüdür. Bu dayanıklılık o kadar iyi bir durumdadır ki, sardunya kışın bile canlılığını çok düzgün bir şekilde koruyabilmektedir. Fakat yine de, sardunyanın yaşadığı kış şartlarında, sıcaklık 11 ya da 12 derecenin altına inmemelidir.

Üreme açısından incelendiğinde ise, sardunya bitkisinin üremesinin oldukça kolay ve çok az uğraştıran cinsten olduğunu söylemek mümkündür. Hatta bu durum, kırık bir dal sardunyadan yeni bir sardunya bitkisinin oluşması ile de açıklanabilmektedir.

Sardunya, çiçek açan, bu nedenle de süs bitkisi olarak kullanılan, sahip olduğu renkli çiçekler ile göz kamaştıran bir bitkidir. Pembe, kırmızı, beyaz, sarı ve daha birçok renk çeşidi, sardunyanın çiçek renklerindendir.



Sardunya Nasıl Yetiştirilir?


Sakız, ıtır, ceylangözü ya da klasik, hangi tür sardunya olursa olsun, günlük olarak en az 4 saat güneş almalıdır. Bu şekilde evde de yetiştirilebilir, fakat bulunduğu yer kesinlikle esintili olmalı ve pencereden üzerine rüzgar gelmeli. Şayet yeteri kadar güneş görmezse, evlerde gece ile gündüz arasında ısı farkı fazla olmadığı için kof, cılız ve sağlıksız bir gelişim gösterirler. Dışarıda yetişecekse, günlük 2 saat güneş görseler bile rahatlıkla gelişebilirler. Kış mevsiminde sıfırın altında esen kuzey rüzgarları sardunyaları yaşatmaz.


Toprak:
Poşetlerde satılan topraklar da kullanılabilir, fakat bunu pek sevmezler. Özellikle çok sıcak yerlerdeki topraklar daha uygundur. Kırmızı killi toprak, humuslu kara toprak, eski koyun gübresi ve dere kumunun eşit oranlarda karışımı, bu bitkiler için en sağlıklı toprak türü olur.

Saksı: Yazın çok sıcak olan yerlerde mutlaka çömlek (toprak) saksı gerekir. Sardunyalar için her yerde en doğrusu budur. Plastik saksılar, çok güneş isteyen bitkilere zararlıdır.

Sulama: Sardunyalar susuzluğa iyi dayanır. Buradan az sulamak gerektiği anlamı da çıkmaz. Toprak yüzeyi hafif kuruduğu zaman bolca su dökün. Kışın toprak daha çok kurudukça, yeterli miktarda sulamanız doğru olacaktır.

Bodur, klasik ve sakız sardunyalarda yazın yeni yapraklar renksiz olabilir. Bu durumu normal karşılamak gerekir. Klasik sardunyalar yazın aşırı sıcak zamanlarında gelişmez ve dinlenmeye çekilir. Bodur sardunyalar ise bunu yapamaz ve gelişime devam etmeye çalışır. Yaprakları sararır, bozulur ve küçük olur. Yetiştiği toprak güçsüzse bunlar da çok sağlam kalamazlar. Yeni tomurcuklarda sıcağa dayanamayabilir ve açmadan dökülebilirler. Bu durumda onları bir kenara alıp dinlendirmek gerekir.

Budama: Genellikle Ağustos ortalarında, yaz sıcakları dindiği zaman sardunyaların budanması gerekir. İstenilen şekli verecek tarzda budama işlemi yapılabilir. Gençleştirme budaması, tüm dalların birkaç santim kalması şeklinde yapılır. Bu işlem çok faydalıdır ve özellikle bodur sardunyalarda her yıl yapılmalıdır. Budanan dallardan yeni sardunyalar da üretilebilir.

Besin-Gübre: Gerçek topraklarda yetiştiriliyorsa, bitki besinine gerek yoktur. Ayrıca 2-3 yıl boyunca, aynı toprakta gübreye ihtiyacı olmadan son derece sağlıklı olarak gelişebilirler. Poşet topraklarda yetiştirilecekse, belirli bir programla bitki besini şarttır.

 






SOSYAL MEDYA
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
Bilge Dede'de Yazar olabilirsiniz.

Yazar Girişi
Yazar Ol

Bilgi Paylaştıkça Çoğalır