Tavla hakkında bilgiler

12.10.2016 12:23:30 BilgeDede
Tavla hakkında bilgiler" title=  
Bilindiği gibi tavla, bir platform üzerinde oynanan, dünyanın en popüler oyunlarından birtanesidir. Peki özellikle kültürümüzde hemen herkesin bildiği ve sık sık oynadığımız tavla hakkında ne kadar bilgiye sahipsiniz ? Bu yazımızda sizlere tavla hakkında belki de daha önce hiç duymadığınız ilginç bilgiler vereceğiz.

Tavla içindeki üçgen şekillerin, pulların, hatta tavlanın şekil ve tasarımının pek çok ilginç özellikleri bulunmaktadır.

Tavla, tasarım ve şekil itibari ile bilindiği gibi dört köşeli bir şekle sahiptir. Peki ama tavla neden başka bir şekilde değil de dört köşeli olarak tasarlanmış ve günümüze kadar şekli hiç değişmemiştir hiç merak ettiniz mi ? Çünki tavlanın her bir köşesi bir mevsimi simgeler ve dört köşesi 1 yıl içindeki 4 mevsimi ifade eder. Bu yüzden tavlanın dikdörtgen şekli hiç değişmeden, nesillerden nesillere aktarılarak günümüze kadar gelmiştir.

Peki tavlanın içindeki uzun üçgen motfilerden neden her oyuncunun önünde 12’şer adet bulunduğunu biliyormusunuz ? Çünki 12 üçgen veya 12 hane 1 yılın 12 ayını simgelemektedir.

Ya pullarda saklı ilginç gerçekler nelerdir ? Tavlada neden 15 adet siyah 15 adet beyaz pul vardır sizce ? Yıllardır bu pulların rengi neden değiştirilmemiş olabilir ? Çünki bu pularda da gizli bir gerçek saklıdır. Tavla pulları günleri, gece ve gündüzleri simgeler. Şöyle ki 1 ay’da 30 gün vardır bu yüzden tavlanın pullarının toplam sayısı 30 dur yani 1 ay’ı ifade ederler ve pulların 15’inin beyaz olması 1 ayda içinde 15 gün gündüz olması, 15’inin siyah olması da 1 ay içinde 15 günün gece olmasını simgeler.

Tavlanın içindeki üçgenlerin tamamının toplamının 24 haneden oluşmasındaki sebep ise 1 günün 24 saat olmasınından kaynaklanır.

Yani dünyadaki en eski oyunlardan biri olan tavlanın tasarımı ve icadi tamamen zaman kavramından esinlenerek yapılmıştır.

Tavla bilindiği kadarı ile, 1.400 yıl önce İran şahı Nevşiyan’ın veziri Büzur Mehir tarafından 10 günde icat edilmiştir. Hatta bununla ilgili güzel bir hikaye de bulunmaktadır;

Eski zamanlarda Hint İmparatoru, satranç oyununu Pers imparatoruna, yanında bir mektup ile hediye olarak göndermiştir.

Mektubunda oyunla ilgili hiç bir açıklama yapmazken şöyle bir mesaj yazmıştır;

Pers imparatoruna:

Kim daha çok düşünüyor,

Kim daha iyi biliyor,

Kim daha ileriyi görüyorsa

O kazanır.

İşte hayat budur.

Pers İmparatoru dönemin en âlim veziri olan Buzur Mehir ile bu mesajı paylaşarak, ondan oyunu çözmesi ve kendisinin de karşılık olarak Hint İmparatoruna hediye edilmek üzere başka bir oyun icat etmesini ister. Vezir haftalarca çalıştıktan sonra gönderilen satrancın her taş hareketini ve oyunu çözer daha sonra da on günde tavlayı icad eder ve imparatora sunar.

Hint İmparatoruna tavla oyunuyla birlikte gönderilmek üzere şöyle bir mesaj hazırlanır;

Hint imparatoruna:

Evet, kim daha çok düşünüyor,

Kim daha iyi biliyor,

Kim daha ileriyi görüyorsa

O kazanır. Ama biraz da şanstır.

İşte hayat budur.

tavla-hakkinda-ilginc-bilgiler-ilgincbirbilgi

Kralların karşılıklı atışmaları veya gövde gösterileri nedeni ile ortaya çıkan tavlanın icadında Büzur Mehir’in oyunu gerçekten geliştirdiği, yapılan arkeolojik kazı verileri ile anlaşılmıştır. Tavla oyununun çıktığı ilk yıllarda, tavla zar ve taşlarının ise kemiklerden yapıldığı düşünülmektedir.

Tavlada oyununda, yaklaşık 4.450 civarında hamle ihtimali olduğu için Tavlada ustalaşmak önemlidir. Tabi ki zarın şansı simgelemesinden ötürü oyunda şans faktörü de kendisini hissettirmektedir.

Osmanlı Devleti’nde 1400’lü yıllarda tavla oyunu daha da yaygınlaşmıştır. Osmanlı’nın yükselme döneminde tavla çok büyük bir önem taşımaya başlamıştı. Günümüzde de tavla geleneği halen Türklerde devam etmektedir.

Türkiye’de oldukça yaygın bir platform oyunu olan tavlada usta ve eski oyuncular adeta gelenekleşmiş olan zar kombinasyonlarının Farsça’dan Türkçe’ye geçen isimlerini kullanırlar.

Tavla hakkındaki bu ilginç bilgileri veripte ilginç ve espirili tavla sözlerinden bahsetmemek tabi ki olmaz. Bakalım hem espirili hemde ilginç bu tavla sözleri nelermiş;

-Zarların çift gelmeleri için karşınızdaki oyuncu size hey gidi koca kara baş diyebilir.

-Marsla bitmiş bir oyundan sonra rakibe “bir gezegen adı” diye sorulup “ hmm mars” denebilir.

-“Rıfat oğlum bak sen sevin diye yeniliyorum biliyon dimi ?” denilir genelde yenilen tarafından ve cep hep aynıdır “büyük adamsın Basri abi sen de olmasan!”

-Dört-sıfır mağlup durumdayken beş-dört yendikten sonra söylenebilecek en güzel söz; “adama böyle arifeyi gösterip bayramı göstermezler”

-Eğer oyun sonunda pul toplama safhasındayken, bir tarafın sadece 1 pulu kalmış ve atma sırası ondaysa, ve eğer o pulda 1 deyse; “bak tek zar atıyorum!” denebilir.

-Güzel güzel kapatmışsınızdır bütün kapılarınızı ama ne var ki karşı tarafın bölgesinde bir pulunuz hapsolmuştur. Attığınız her zarda o güzelim kapıları açmak zorunda kalırsınız. Karşı taraf çok keyiflenir bu duruma ve “yırtıl acami tırtıl” diye bağırır sürekli. Sizde ona ayar olmuş bir bir vaziyette bakıp durursunuz.

-Rakibin elinde 3’ten fazla kırık varsa söylenebilecek en acı söz; “ne o toplamaya başlamışın!”

-Karşı tarafın kırığı varken evdeki bütün kapılar kapatılırsa ikinciye zar atarken “dur senin yerine de atayım” denir ve zarlar kendine doğru atılır.

-İlk oyunu kaybedince “ilk oyun aceminindir” esprisi yapılır, bu klasik bir tavla ritüeldir.

-Rakibinin elinde 2 den fazla kırık taşı varsa söylenebilecek en ezici söz “her yemekten sonra bir tane!” dir.

-Karşı taraf bir çok pulunuzu kırmaya başlar ve “ben olmuşlarından toplim söyle!” diyebilir.

-Ve bir de yenildiğinizde söylenebilecek en acı sözlerden biri si de “abi bilmiyosan söyle kız tavlası oynayalım” sözüdür :)





SOSYAL MEDYA
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
Bilge Dede'de Yazar olabilirsiniz.

Yazar Girişi
Yazar Ol

Bilgi Paylaştıkça Çoğalır