Orucu bozup sadece kazayı gerektiren haller nelerdir?

6.6.2016 16:27:47 BilgeDede
Orucu bozup sadece kazayı gerektiren haller nelerdir?" title=  
Hanefîlere göre oruç bozan ve yalnizca kazayi gerektiren haller
1- Bir kadinin, hasta oldugu halde, hizmetten geri kalacagi endisesi ile orucunu yemesi kaza gerektirir.
2- Oruçlu kisi, midesindeki kusuntuyu çikarmaya kasteder veya kendi kasti olmaksizin baskin gelerek kusuntu çikar da bu kusuntuyu gerisin geri mideye iade ederse ve her iki durumda da kusuntu agiz dolusu olur, oruçlu oldugu da hatirinda bulunursa kendisine kaza lazim gelir. Kusuntusu agiz dolusundan az olursa veya kusuntusunu mideye geri çevirirken oruçlu oldugunu unutursa kaza gerekmez.
3- El ile ya da haniminin eli ile veya kadinin baska bir tarafina dokunmak ve öpmek suretiyle meninin gelmesi.
4- Unutarak, hanimiyla cimâ ettikten veya yiyip içtikten sonra orucun bozuldugunu sanarak yemesi.
• Fecir dogmasindan önce cinsel iliskiye giren bir kisi bu iliski esnasindayken fecir dogarsa, bu iliskiden hemen geri çekildigi takdirde orucu bozulmaz. Iliskiye devam ederse kendisine hem kaza hem kefaret gerekir. 
5- Dübürüne çaput, parmak, vesaire ile su, yag, tas, pamuk, tahta parçasi ve siringa ucu ve cerrahi aletler koymak. Ama bu sokulan parçanin tamami içeri girmez de bir kismi disarida kalirsa orucu bozulmaz.
6- Bir misafirin, ikamet niyetini getirdikten sonra orucunu bozmasi. Bu orucun bozulmasi ne kadar haram ise de yine kaza lazim gelir.
7- Günes batmamis oldugu halde, batti sanarak orucu açmak.
8- Niyetsiz durmak. Su halde ne yemeye, nede oruç tutmaya niyet etmeden durmak.
9- Imsak atarken, atip atmadigindan süpheye düserek sahur yemek. Süpheye düstügü için bunda kefaret yoktur. Imsakin atip atmadigi konusunda bilgisi olmazsa kendisine kaza da lazim gelmez. Zira gecenin varligi asil oldugu için süphe onu götürmez.
10- Daha sefere çikmadan önce oruca niyet getirerek, sonra sefere çikmasiyla orucunu bozmak.
11- Bir kimsenin oruca gece niyet getirmeyip, gündüz niyet getirdikten sonra orucu bozmasi. Zira Safîlere göre gece niyetin getirilmesi lazimdir.
12- Zorla oruç ifsat etmek. Isterse bu zorlama isi yemek, içmek olsun, isterse cimâ olsun fark etmez. Zorlanana kaza lazim gelir. Kefaret lazim gelmez. Fakat zorlayana her ikisi de lazim gelir. Zorlayan ister erkek olsun, isterse kadin olsun fark etmez. Su halde kadin kocasini zorlasa, zorlanan erkege kefaret lazim gelmez.
13- Kendi iradesiyle burnuna veya bogazina duman çekmek. Eger duman lezzet alinacak dumanlardan ise, mesela, nargile, amber, sigara gibi dumanlardan ise o zaman kefaret lazim gelir.
14- Bogazina kaçan yagmur ve kari, gayr-i ihtiyarî (elinde olmadan) olarak yutmak.
15- Bir kimse abdest aldigi zaman, burnuna ve agzina su verirken yanlislikla genize kaçmak.
• Agza su verdikten sonra kalan islakligi tükürükle birlikte yutmak orucu bozmaz. Ama agza su verdikten sonra tükürügü yutmadan önce tükürmek gerekir. Tükürme de mübalaga etmege de gerek yoktur.
• Agizda olusan tükürükleri yutmak da orucu bozmaz.
16- Bir kimsenin istegi disinda kulagina su kaçmasi orucu bozmaz. Istegiyle olursa, ihtilafli oldugu için bunda sakinmasi lazimdir.
17- Çig pirinç yemek.
18- Yalniz hamur ve yalniz un yemek. Eger hamurun içine baska bir sey katilmissa, o zaman kefaret gerekir.
19- Kulagina yag damlatmak.
20- Bogazina bir sey dökmek. En saglam görüse göre yalniz kaza lazim gelir.
21- Hukne etmek, (dübüre fitil koymak, ilâç akitmak)
22- Buruna ilaç çekmek. Enfiye (tütün çesidi) tiryakilerinin, enfiye çekmelerinde tam lezzet oldugu için, kefaret gerekir.
23- Altin, gümüs, toprak, tas, çakil tasi ve demir yutmak.
24- Kuru cevizi, findigi, kabugu ile beraber veya içi olmamis yesil cevizi yutmak.
25- Zeytin çekirdegi yutmak.
26- Kâgit veya pamuk gibi, yenmesi âdet olmayan seyi yemek.
27- Bir defada çok miktarda tuz yemek. Su halde azar azar yese hem kaza hem kefaret lazim gelir.
28- Yenmesi âdet olmayan bir çamuru yemek.
29- Karnindaki veya basindaki, derin bir yarayi tedavi ederken, karin bosluguna veya beyine ilacin ulasmasi.
30- Uyumakta olan bir kisiye su içirilmesi.
31- Oruçlunun, geceleyin fecirden önce disleri arasinda kalan kalintilar, fecirden sonra yenilirse ve miktari da nohut tanesi kadar olursa kaza gerekir. Bundan daha az olursa ehemmiyetsiz oldugundan ötürü orucu bozmaz.
32- Oruçlu olan kadin, eger aybasi veya nifas (dogum) haline girerse orucunu bozmasi gerekir. Ancak sonradan kaza etmesi lazimdir. (El Hidâye Tercümesi 1.cilt )
33- Bozulan herhangi bir nafile orucun kazasi gerekir. (El Hidâye Tercümesi1. cilt )
34- Delirmis olan bir adam, Ramazan içinde kendine gelip iyilesse geçmis günleri kaza eder. (delirmis olan kimsenin iyilesmesi kendisindeki delirmenin tamamen ortadan kalkmasi ile olur) (Büyük Islam Ilmihali)
• Yolculuk ya da hastalik devam ederken Ramazan orucunu tutmayan kimse, bu halde ölürse, o kimseye kaza lazim gelmez. Zira kaza edecek zamana yetisememistir. 
• Fakat üzerine vacip olan ve tutamadigi oruçlarinin yerine fidye verilmesini vasiyet etmisse, o zaman varisler onun malindan üçte birisini çikarip, vasiyeti yerine getirirler ise sahih olur. 
• Yolcu veya hasta, Ramazan orucunu tutamaz ve Ramazan'dan sonrada kazasini yapmadan ölürse, ölmeden önce vasiyet etmesi gerekir. Eger vasiyetsiz olarak ölürse, varislerine orucun kefareti lazim gelmez. Fakat varisler kendi arzulariyla, mûrislerinin (miras birakanin) geçmis olan oruçlarinin kefaretini verebilirler.
Mâlikîlere göre oruç bozan ve yalnizca kazayi gerektiren haller
1- Oruç bozucu islerden birini yapan kisi, ister Ramazan’in eda orucunda olsun, ister Ramazan’in kazasi, kefaret ve gayr-i muayyen adak oruçlari gibi olsun kefareti gerektiren sartlar tahakkuk (meydana gelmedigi) etmedigi takdirde sadece kaza gerekir. 
2- Günü belli olan adak orucunu tutmakta olan kisi, var olan bir hastaliktan veya mevcut olacak (meydana gelecek) bir hastaliktan – bu orucun tutulmasi zamaninda oruç tuttugu takdirde hastalanacagini veya hastaliginin artacagini ya da sifasinin gecikecegini zannederse – kaza gerekmez. 
3- Günü belirli olan adak orucunu bozan, bir gün mesela persembe gününü oruç tutmaya adayan kisi persembe sanarak çarsamba günü oruç tutar da persembe günü oruç tutmazsa kendisine kaza vacip olur.
4- Delirme de bayilma gibidir bunun için kazasi gerekir. (Büyük Islam Ilmihali)
5- Oruçlu olan kimse, eger unutarak bir sey yer veya içer yahut cinsel iliskide bulunursa orucu bozulur. Kaza ve kefareti gerekir. (El Hidâye Tercümesi 1. cilt)
6- Tan yerinin agardigindan süphe eden kimse, yemekten vazgeçmelidir. Bu süphesiyle birlikte yemege devam ederse, unutan kimsenin durumunda oldugu gibi kaza etmesi gerekir. (Kurtubî 2. cilt)
7- Birisi, unutarak yemek yese, bunun ise orucunu bozdugunu zannettiginden dolayi kasten hanimiyla cimâ etse, böyle bir kimsenin orucunu kaza etmesi gerekir. (Kurtubi 2.cilt)
Safilere göre oruç bozan ve yalnizca kazayi gerektiren haller
1- Az miktarda bir su da olsa, susam ya da çakil tasi kadar bir sey az da olsa, çok da olsa oruçlunun karnina ulasinca orucu bozulur ve kaza gerekir. 
2- Sigara içmek ve enfiye kullanmak orucu bozar ve yalnizca kazayi gerektirir. 
3- Oruçlu bir kisi, agzina ve burnuna su verirken normalin disina çikarak oruçludan istenenden fazlasini yapar veya üç defadan fazla yapar da bu nedenle bogazina su kaçarsa orucu bozulur ve kaza etmesi gerekir.
4- Ayiklayip disari atmaya muktedir oldugu (gücünün yettigi) dis arasindaki yiyecek kalintilarini, nohuttan az olsa bile yiyen kisinin orucu bozulur.
5- Oruçlu bir kisi, agaç çöpünü kulaginin içine sokarsa orucu bozulur.
6- Oruçlu kisi, kasten kendi istegiyle ve hükmünü bilerek kusarsa, orucu bozulur ve kendisine kaza lazim gelir. Bu kusuntu agiz dolusu olmasa bile orucu bozar.
7- Bir kisinin karnina sinek kaçar da bunu çikarirsa, orucu bozulur ve kaza gerekir.
8- Kasitli olarak gegiren kisinin, bogazinin görünen kismina, midesindeki yiyeceklerden bir sey gelirse orucu bozulur.
9- Agza geldikten sonra balgami geri yutmakla oruç bozulur.
10- Bir kisi, unutarak yemek yese, bunun ise orucunu bozdugunu zannettiginden dolayi kasden hanimiyla cimâ etse, böyle bir kimsenin orucunu, kaza etmesi gerekir, kefaret gerekmez. (Kurtubî 2. cilt )
Hanbelîlere göre oruç bozan ve yalnizca kazayi gerektiren haller
1- Oruçlu kisi, lokma gibi midede eriyen veya demir ya da kursun gibi erimeyen bir seyi kasitli olarak agizdan alip, midesine götürürse kefaret degil sadece kaza gerekir.
2- Oruçlu kisi, agza gelen balgami geri yutarsa, siringa ile vurulan ilacin tadini midesinde, gözüne çektigi sürmenin tadini bogazinda hissederse, agza gelen kusuntuyu kasten geri yutarsa, kaza gerekir.
3- Beyine kasten ulastirilan seyler de orucu bozar.
4- Beyinle baglantili olan bir yarayi tedavi etmek için üzerine konulan bir ilaç, beynin yarigina ulasirsa oruç bozulur.
5- Kendisini zorlayarak azicik da olsa kusan kisinin, orucu bozulur ve kaza etmesi gerekir.
6- Kasitli olarak hacamat vurduran kisinin, kan çikmasi halinde orucu bozulur. Kan çikmadigi takdirde orucu bozulmaz.
Hacamat; Iki omuz arasindan sirttan basin arka tarafindan yahut vücudun herhangi bir yerinden tedavi maksadiyla bardak sise veya boynuzla kan aldirma. 
7- Sahur vaktinde yemekte, içmekte veya cinsel iliskide bulunmakta olan kisi, fecrin dogusundan süphe eder veya günesin battigini zannederek bu isleri yapar da sonra fecrin dogusu ve günesin batmasi belli olursa, yemek ve içmekten dolayi kaza, cinsel iliskiden ötürü de hem kaza hem kefaret gerektirir. 
8- Bir kisi ,gece olduguna inandigi bir vakitte yiyip içer de sonra bu vaktin gece olmadigi anlasilirsa veya bir kisi, unutarak yemek yemekten dolayi orucunun bozuldugunu sanarak artik bilerek yiyip içmeye devam ederse, orucu bozulur ve kendisine sadece kaza lazim gelir.

(Dört Mezhebe Göre Islam Fikhi) 





SOSYAL MEDYA
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
Bilge Dede'de Yazar olabilirsiniz.

Yazar Girişi
Yazar Ol

Bilgi Paylaştıkça Çoğalır