Ramazan Tahinlisi

12.6.2016 22:51:40 BilgeDede
Ramazan Tahinlisi" title=  

Nigde’de Ramazan ayinin yaklastiginin, Nigde’ye has olsa gerek, ekmek ve pide firinlarinda yerini almaya baslayan tahinlileri görmekten anlariz. Kizarmis ve tel tel görünümü ile Nigde’ ye özgü tatlardan olan tahinli Nigde ve Ramazan ayi ile özdeslesmis bir hamur isidir.



Nigde’ de tahinlisiz bir Ramazan ayi düsünülemez. Tabir caiz ise Nigde’siz tahinli, tahinlisiz Nigde eksik kalir. 

Nedir bu tahin ve tahinli diye merak sardim. Çocuklugumuzdan beri, her Ramazan ayi tattigimiz ve Ramazan ayi süresince tadina doyamadigimiz tahinlinin her çesidi Nigde’ de yapilirken hammaddesi nedir? Nigde bu tat ne zaman ve nereden gelmistir? Nigde’ de susam yetismekte midir?  Bir arastiralim istedim.

Tahinli ekmek ilimizdeki üretimi yüzyillardir süregelen Ramazan ayi yiyecegidir. Belli bir baslangiç tarihi vermek mümkün degil.

Nigde ilinde az da olsa firinlarda Ramazan ayi disinda da bulunmakta. Tel tahinliye Nigde disinda baska sehirlerde de rastlamak mümkün ama sade ve sekerli ilimize has bir ürün ve baska yerde bulmak mümkün degil.

Firinimizda her ustamizin yaptigi özel tirnak ve tel tahinliler Nigdeliler tarafindan Ramazan ayinda tercih edilir. Sehir disinda bulunan Nigdeliler de bu ayda memleketten tahinli siparislerinde bulunurlar.

Nigde’de üretilen tahinli ekmeklerimiz baska yerlerde üretilenlere benzemez. Nigde'de üretilen tahinlinin geçmisten gelen ustalik birikimi de katilarak belli standartlarda üretilmesi için bütün tahinli ustalari çaba harcamaktadir.

Ilimizde susam üretimi olmadigi gibi ülkemizde de büyük oranda ithalat yoluyla karsilanmaktadir. Hatta bu yilin baslarinda ülkemizde susam üretimin düsmesi simit fiyatlarina yüzde yüz zam olarak yansimisti.

Tahin, tüketmekten zevk aldigimiz, onlar olmadan neredeyse güne baslamadigimiz tavsankani çayin degismez ikilisi simidin üzerindeki susamlar. Daha çok susami simidin üzerinden taniriz. Ama susam sadece simidin üzerinde durmuyor.

Susam taneleri, yaklasik alti saat kadar suda bekletilir, sonra özel bir teknikle kabuklarindan ayrilip kavrulur, ardindan da kurutulur. Degirmende ögütülen kavrulmus susam tahin halini alir.

Tahin, içerdigi yüzde elli bes yag sayesinde vücudumuza enerji verirken, gereksinim duydugumuz yag asitlerinin olusmasini da saglar. Ayrica besinlerin midemizde uzun süre kalmasina yardimci olarak acikmayi geciktirir. Belki de acikmayi geciktirme etkidir ki Ramazan’a özgü bir besin maddesi olma özelligini sürdürmektedir.

Tahin deyip de geçmemek gerek;

*Tahin hücreleri yeniler
*Tahinin hammaddesi olan susam, besin maddelerinin en faydalarindandir.
*Susamda yüzde kirk bes protein, yüzde elli bes yag vardir.
*Gençlik kaynagidir. Özelligi ise hücreleri yenilemesi ve yaralari kapamasidir. 
*Tahinde bol miktarda E vitamini bulunur. C ve B vitaminleri de boldur. 
*Iki çorba kasigi tahinde yaklasik yarim kilo biftekteki kadar protein vardir.

Yukarida bir kismini aldigimiz faydalara göre Nigdeliler bosuna tahinliye merak sarip bunu yöresel ve geleneksel bir besin maddesi haline getirmemisler.

Ilimizde neredeyse tüm firinlarda ve pastanelerde Ramazan ayi süresince tahinli imalati ve satisi yapilir. Hatta sade tahinliye rakip sekerlisi bile üretilir.  Ama genelde tercih sade tahinliden yanadir.

“Sicak sicak tahinli”, “Tel tel tahinli” seslerini duyar gibiyim. Seyyar saticilar, sehir merkezinin hareketli noktalarinda yerlerini alarak, iftar saatine yakin avazlari çiktigi kadar bagirarak tahinli satmaya çalisirlar.

Tahinli iftar saatine yakin alinirken sahur vakti tüketilir. Çayla susamli simit nasil ayrilmaz ikili ise, Nigdeli için de sahur vakti çayla sade tahinli ayrilmaz bir ikilidir.

Bu alanda meshur olmus ustalarin sayisi bilinmez. Sehrin her tarafina asilan bez pankartlar ile “meshur bilmem ne ustanin tahinlisi burada” duyurularindan geçilmez. Ama bizim çocuklugumuzdan beri hep ”Çarli’nin Tahinlisi” ni duyariz. Çarli bu alanda ulasilmaz bir taninmisliga ulasitigi için günümüzde, yeni ustalarin tahinlilerine ragmen Çarli devamli anilarak;  “Ah nerede Çarli’nin tahinlisi” sözü her Ramazan’da dile getirilir.

2014 yilinin mübarek Ramazan ayini yasadigimiz su günlerde, firinlarin yani sira lokantalar bile tahinli ve pide firinina dönüsmek üzereler. Her Nigdelinin Iftar sofrasinin degismezi olan sicak susamli pidenin yani sira, her sahur sofrasini süsleyen tahinlinin agiz tadiyla yenilmesi arzumuzdur.

Ayrica tahin-pekmez ikilisi de Ramazan ayinin önemli besin maddeleri arasinda yerini alir. Çocukluklarinda zayif olanlarin sabah kahvaltilarindan, pek çogumuzun kis gecelerinden, tahin helvasi ve tahin-pekmez, ülkemize özgü besin depolaridir. Çocukluk günlerini "zayif" olarak geçirmis bir kisi olarak sahsen annemizin "ye bakalim sunu" diye önüme sürdügü tahin-pekmez karisimini dün gibi hatirliyoruz.

Yine bir Ramazan ayinda ibadetlerin yani sira mutfak kültürünün de zenginliklerinin sunuldugu iftar ve sahur sofralarinda fakirlerin unutulmamasi dinimizin önemli mesajlarindandir.


Muharrem Çifcibasi

 





SOSYAL MEDYA
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
Bilge Dede'de Yazar olabilirsiniz.

Yazar Girişi
Yazar Ol

Bilgi Paylaştıkça Çoğalır