İdrar rengi ve anlamları

12.6.2016 15:50:15 BilgeDede
 İdrar rengi ve anlamları" title=  

Idrar rengi ve idrar özellikleri tibbin baslangicindan beri hastaliklari teshiste her zaman faydali olmustur. Idrarin rengi, yogunlugu ve kokusu sagligimiz ile ilgili birçok sey anlatir bize. Pigmentler, bazi özel yiyeceklerdeki bilesikler ve ilaçlar idrarinizin rengini degistirebilir. 

Örnek vermek gerekirse; pancar tursusu, üzüm ve baklagiller en çok idrar rengine etki edenlerdendir. Ayrica, birçok reçetesiz ilaç idrarin rengini canli tonlara dönüstürebilir, yani eger idrar renginiz ahududu kirmizisi, limon yesili ve yesilimsi mavisi tonlarindaysa muhtemelen kullandiginiz ilaçlardan kaynaklaniyordur.


Idrar rengi neden degisir?


Yukarida belirttigimiz gibi idrar rengi, tükettigimiz içecekler, yiyecekler ve ilaçlara bagli olarak degisebilir.


HANGI DURUMLAR NORMAL, HANGI DURUMLAR NORMAL DEGIL?

Normal idrar rengi ne kadar su içtiginize bagli olarak degisir. Fazla sivi tüketimi idrar içindeki sari renkli pigmentlerin seyrelmesine ve dolayisiyla idrar renginin daha açik görünmesine neden olur. Daha az sivi içildiginde ise, sari pigmentlerin idrar içindeki yogunlugu artacagindan dolayi idrar rengi kehribar rengine yakin koyulukta bir hale gelir. Ancak bazen idrar rengi kirmizi, mavi, yesil, koyu kahverengi ve bulutlu beyaz gibi normalin disinda baska renklere de dönebilir.

Doktora Ne Zaman Görünmelidir?

Asagidaki durumlarda tibbi destek almaniz önerilir:

• Idrarda kan görünmesi. Idrarda kan görülmesi genellikle idrar yolu enfeksiyonlari ve böbrek taslarinin oldugu durumlarda yaygindir. Bu sorunlarin her ikisi de genellikle idrar yaparken agri ve yanmaya neden olur. Agrisiz kanama kanser gibi daha ciddi sorunlara isaret edebilir. Idrarda kan görülmesi (hematüri) iki çesittir. Mikroskobik ve Makroskopik hematüri. Çiplak gözle berrak görünen idrarda mikroskop ile kirmizi kan hücreleri tespit edilirse Mikroskobik hematüri vardir. Eger idrardaki kanin varligi gözle fark edilebiliyorsa bu da Makroskopik hematüridir.

Bir diger hematüri çesidi de Periyodik hematüri dir. Kadinlarda çogunlukla Endometriozis adi verilen hastalikla birlikte ortaya çikar ve adet döngüleri esnasinda idrarda kan görülmesine neden olur.

• Koyu kahve renkli idrar. Eger idrarin koyu kahveyi olan rengine diski renginde açiklik ve ciltte sararma da eslik ediyorsa, karacigerde problem oldugu düsünülebilir. 

 

NEDENLERI

Renksiz idrara genellikle ilaçlar, bazi besinler veya besin boyalari neden olur. Yine de bazi durumlarda idrardaki renk degisikliklerine belirli saglik sorunlari da neden olabilir.
Kirmizi ya da pembe renkli idrar:
Idrardaki kirmizi renk endise verici olmasina ragmen, her zaman ciddi olmamaktadir. Kirmizi ya da pembe renkli idrara asagidaki durumlar neden olabilir:

• Kan. Idrara kan karismasina (hematüri) idrar yolu enfeksiyonlari, prostat büyümesi, kanser ve kanserli olmayan tümörler, böbrek kistleri, uzun mesafe kosulari ve böbrek veya mesane tasi gibi faktörler neden olabilir.

• Besinler. Pancarlar ve bögürtlen gibi bazi besinler idrar rengine kirmizi ya da pembeye çevirebilir.

• Ilaçlar. Genellikle tüberküloz tedavisinde kullanilan bir antibiyotik olan “Rifampin”, idrar yolu rahatsizliklarinin giderilmesinde kullanilan “Phenazopyridine” ve “sinemaki” içeren müshil ilaçlari da idrar rengini kirmiziya çevirebilir.

• Toksinler. Kronik kursun veya civa zehirlenmesi de idrari kirmizilastirir.

Turuncu renkli idrar:

Asagidaki durumlara bagli olarak idrarda turuncu renk degisikligi gelisebilir:
• Ilaçlar. Idrar rengini turuncuya çeviren ilaçlar arasinda “Rifampin”, anti-enflamatuar ilaç olan “Sulfasalazin”, idrar yolu rahatsizliklarini gidermek için kullanilan “Phenazopyridine” ve bazi laktasif ilaçlar yer alir.

• Tibbi kosullar. Bazi durumlarda, turuncu renkli idrar ve açik renkli diski, özellikle karaciger veya safra kanali ile ilgili bir sorun oldugunu gösterebilir. Idrardaki turuncu renge vücudun susuz kalmasi (dehidratasyon) sonucu idrarda meydana gelen yogunluk da neden olabilir.

Mavi veya yesil renkli idrar:

Mavi veya yesil renkli idrara asagidaki etkenler neden olabilir:
• Boyalar. Bazi parlak renkli Besinler boyalari yesil idrara neden olabilir. Böbrek ve mesane fonksiyonlarini test etmek için kullanilan boyalar da idrarda mavi renge yol açabilir.
• Ilaçlar. Amitriptilin, indometazin ve propofol etken maddeli ilaçlar da dâhil olmak bir dizi ilaç idrara mavi veya yesil renk verebilir.

• Tibbi kosullar. Nadir görülen kalitsal bir rahatsizlik olan “Hiperkalsemi” bozuklugu olan bazi çocuklarda mavi renkli idrar görülebilir. Bu hastaliga “mavi bebek bezi sendromu” da denir. Yesil renkli idrar bazen “Pseudomonas” bakterilerinin neden oldugu idrar yolu enfeksiyonlari sirasinda da olusur.

Koyu kahverengi veya çaya benzer renkte idrar:

Bu renkteki idrara sebep olan faktörler sunlardir:

• Besinler. Fazla miktarda baklagilli besinler, ravent veya öd agacindan tüketmek koyu kahverengi renginde idrara neden olabilir.

• Ilaçlar. Sitma ilaçlari olan “klorokin” ve “primakin”; antibiyotik ilaçlar olan “metronidazol” ve “nitrofurantoin”; “Akdiken” ve “sinameki” içeren müshil ilaçlari ve “methocarbamol” içeren kas gevsetici ilaçlar da koyu renkli idrara neden olurlar.

• Tibbi kosullar. Bazi karaciger ve böbrek bozukluklari ile idrar yollari enfeksiyonlari idrar renginde koyulasmaya neden olabilirler.

Bulut veya bulanik renkli idrar: Idrar yolu enfeksiyonlari ve böbrek taslari idrarin bulutlu veya bulanik görünmesine neden olabilir.

 

RISK FAKTÖRLERI NELERDIR?

 

Çilek ve pancar gibi besinleri tüketmek veya bazi ilaçlari kullanmak idrarda zararli olmayan renk degisikliklerine neden olurlar. Bazen kullandiginiz ilaçlarin ve yediginiz besinlerin yani sira vücudun susuz kalmasi ve vücuttaki kimyasallar da idrar renginde etkide bulunurlar. Idrar renginde degisiklik olmasina neden olabilecek hastaliklara sebep olan faktörler sunlardir:

• Yas. Idrara kan karismasina neden olabilen mesane ve böbrek tümörleri yasli insanlarda daha sik görülür. 50 yasin üstündeki erkeklerde bazen genislemis prostat bezi nedeniyle idrarda kan gözlenebilir.

• Cinsiyet. Kadinlarin genellikle yarisindan fazlasinin idrar yollarinda enfeksiyon olabilmektedir. Bu enfeksiyonlarin bazilari ise kanamali olmaktadir. Erkeklerde ise böbrek tasi veya mesane tasi olmasi ihtimali daha yüksektir.

• Aile öyküsü. Ailede böbrek hastaligi ya da böbrek taslari sorunu olmasi, bu tür rahatsizliklara yakalanma riskini arttirmaktadir. Her iki durum da idrarda kan görülmesine neden olabilir.

• Yorucu egzersiz. Uzun mesafe kosuculari ve yorucu agir egzersizler yapan herkesin idrarinda kanama görülebilir. Bu tür kanamalar “Travmatik hematüri” de denir.

 

TESTLER VE TESHIS

 

Doktorunuz aile öykünüzü dinledikten ve fiziki muayene yaptiktan sonra bazi kan testleri ve idrar tahlilleri isteyecektir:

• Idrar tahlili. Kapsamli bir idrar analizi idrardaki kani ve nedenini tespit etmenin en önemli adimlarindan biridir. Yapilan idrar tahlilleri ile böbrek problemlerinin habercisi olan kirmizi kan hücreleri ve yüksek protein düzeyleri ile böbrek taslarina neden olan mineral düzeylerine bakilir. Ayrica alinan idrar örneginden enfeksiyonlara neden olan bakterilerin varligi da arastirilir.

• Kan testleri. Kan testi ile Kreatin ve Kan üre azotu düzeyleri incelenir. Kan üre azotu, böbrekler hasar gördügünde ve düzgün sekilde süzme yapmadiginda biriken atik ürünlerdir. Kan testleri ayrica karacigerdeki enzim düzeylerindeki artis ve diyabet gibi durumlar için de kullanilir.

 

TEDAVI VE ILAÇLAR

 

Rengi bozulmus ve normal olmayan idrar için özel bir tedavi sekli yoktur. Bunun yerine, doktorunuz altta yatan sebebin tedavisi üzerinde duracaktir.

Yasam tarzi ve ev ilaçlari

Vücudunuz susuz kaldiginda, idrar daha yogun bir hal alir ve rengi koyulasir. Eger idrarda bu sekilde bir durum fark ederseniz daha fazla sivi almaniz gerekir demektir. Bünyenizi birçok yönden saglikli tutmak için her gün bol miktarda sivi tüketmeniz önerilir.

 
 





SOSYAL MEDYA
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
12.000
Beğeni
Bilge Dede'de Yazar olabilirsiniz.

Yazar Girişi
Yazar Ol

Bilgi Paylaştıkça Çoğalır